معرفی انواع دستگاه کارتخوان
در
دستگاه کارتخوان چیست؟
دستگاه کارتخوان و یا دستگاه پوز (point of sale) نوعی پایانه فروش است که به زبان ساده میتوان آن را بدین گونه نمود: «دستگاهی که با استفاده از آن میتوان هزینه خدمات و یا خرید کالا را به راحتی به صورت غیر نقدی پرداخت نمود. این دستگاهها برای اکثر صنفهای بزرگ و کوچک قابل استفاده بوده و به راحتی برای افراد با شغلهای مختلف در دسترس است. با توجه به اینکه امروزه کارتهای اعتباری جایگزین پول نقد شدهاند، داشتن یک دستگاه کارتخوان برای فروشندگان و افراد خدمات دهنده امری ضروری محسوب میگردد. ما امروز در این مطلب از مجله داده گستر قصد داریم به تعریف، تاریخچه و انواع دستگاه کارتخوان بپردازیم. لطفاً تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
تعریف دستگاه کارتخوان
دستگاه پوز و یا همان دستگاه کارتخوان که در زبان انگلیسی به نام point of sale و یا نقطه فروش شناخته میشود، دستگاهی ست که افراد میتوانند با داشتن آن، خرید امن و راحت را بدون پرداخت وجه نقد تجربه نمایند. دستگاه pos در واقع یک مجموعه سخت افزاری و نرم افزاری است که از طریق ارتباط شبکهای و یا تلفنی با سیستم بانکی امکان انتقال پول از کارت خریدار به فروشنده را فراهم میسازد.
تاریخچه استفاده از دستگاه کارتخوان
در دورانی که استفاده از دستگاه پوز در بین مردم رایج نبوده فروشندگان بعد از خرید و فروش، پولها را به صندوق و یا کشوی میز خود که در محل کارشان تعبیه نموده بودند انتقال میدادند. با وجود نگهداری این چنینی از پول و امنیت پایین این روش، سرقتهای بسیاری رخ میداد. اما با پیشرفت تکنولوژی و همچنین پیدایش دستگاههای کارت خوان سرقتها به طرز چشمگیری کاهش یافت.
اگر بخواهیم مروری بر تاریخچه دستگاه پوز داشته باشیم، میتوانیم نگاهی به سال 1979 بیندازیم که میتوان آن سال را شروع فروش و استفاده از دستگاه کارتخوان نامید. اولین پایانه پرداخت که داده را به صورت الکترونیکی ضبط مینمود توسط visa معرفی گردید. در همان سال تغییرات جدید بر روی کارتهای اعتباری اعمال گردید که با تعبیه نوار مغناطیسی بر روی کارت اعتباری اجازه میداد تا اطلاعات کارت به صورت الکترونیکی ضبط گردد. این امر نقطه عطف تغییر دستگاههای کارتخوان و یا همان پایانههای پرداخت بود.
در سال 1981 شرکت verifone اولین شرکتی بود که در هاوایی به تولید دستگاه پوز اختصاصی پرداخت. این شرکت توانست دو سال بعد یعنی در سال 1983، دستگاههایی استانداردی را با نام zon به بازار ارائه دهند. در این مابین شرکت هایپرکام که در سال 1978 توسط جورج والنر در سیدنی استرالیا تأسیس گردیده بود توانست در سال 1982 دستگاه کارتخوان خود را به بازار ارائه دهد. او بعد از مدتی شرکت خود را به آریزونا انتقال داد و خود را برای رقابت با شرکت وریفون آماده کرد. بیش از گذشت یک دهه یعنی در سال 1994 شرکتی در بیتالمقدس به نام لیمپن تأسیس گردید که توانست با ارائه پایانه جدیدی به نام Nurit به رقابت به وریفون بپردازد. در ابتدا عملکرد دستگاههای پوز به این صورت بوده که بعد از کشیدن کارت، اطلاعاتی از نوار مغناطیسی که پشت کارت تعبیه شده بود گرفته میشد که امنیت بالایی نداشت. به همین دلیل برای امنیت بیشتر در اواخر دهه 1990 کارتهای هوشمندی به بازار ارائه شد که دارای تراشههای برای امنیت و حفظ اطلاعات خریدار بود.
زمان تشکیل شرکتهای PSP در ایران
اولین دستگاه پوزهایی که به ایران وارد شدند به سال 1376 باز میگردند که بانک ملی 600 دستگاه پوز را وارد و نصب نمود. اما نکتهای که وجود داشت این بود که دستگاهها به دلیل عدم مدیریت درست، نبود ظرفیت فنی و همچنین نبود افراد غیرمتخصص فعالیت گستردهای نداشتند. بعد از گذشت چند سال یعنی در اواخر دهه 70 دو شرکت به نامهای داده پردازی و ایز ایران با ارائه سایپا کارت و ثمین کارت وارد دنیای پوز شدند. این دو شرکت توانستند با ردیابی ایرادات و رفع مشکلات ذکر شده بستر را برای استفاده از دستگاههای کارتخوان فراهم نمایند. اما به دلیل اینکه این شرکت ها زیر مجموعه بانک ها نبودند نتوانستند مدت زیادی را به فعالیت خود ادامه دهند. مسئله بعدی نبود ساختار و امکانات خود بانک ها برای مدیریت این صنعت بود. در همین مرحله شرکتهای PSP زیر نظر بانک ها تاسیس و فعالیت خود را آغاز نمودند. اولین دستگاههای کارتخوان که به طور رسمی شروع به فعالیت نمودند مربوط به فروشگاههای شهروند و رفاه بودند. از اواخر سال 1382 بود که صنعت دستگاه کارتخوان پیشرفت و رشد بسیار چشمگیری داشت. سال 1384 بود که با مطرح شدن موضوع اتصال پایانههای فروش به کارتخوان های بانکی، دو شرکت پرداخت الکترونیک سامان و پرداخت الکترونیک پارسیان به وجود آمدند. به جهت اینکه نظارت درستی بر روی این صنعت وجود داشته باشد در ابتدای دهه 1390 نظام شاپرک وارد عمل شد تا بر پرداخت الکترونیک نظارت دقیقتری نیز داشته باشد.
قابلیت و مزیت داشتن دستگاه کارت خوان
دستگاههای کارتخوان علاوه براینکه برای خرید و فروش استفاده میگردند دارای قابلیتهای دیگری هم بوده که چند مورد را در ادامه به آن خواهیم پرداخت:
- از اولین ویژگیهای مثبت این دستگاهها میتوان به کاهش حداقلی استفاده از پول نقد اشاره داشت. همانطور که میدانید پول منبع بزرگ آلودگی و بیماری هاست که با توجه به پدید آمدن ویروس کووید 19 بهترین راه حل برای در امان ماندن از آن استفاده نکردن از پول است.
- امنیت بالا در حفظ پول
- رایگان بودن استفاده از این دستگاه
- گرفتن صورت حسابها و ریز تراکنش های روزانه و هفتگی و ماهانه
- گرفتن موجودی حساب
- خرید شارژ
انواع دستگاههای کارتخوان
دستگاههای کارتخوان براساس نوع عملکرد دارای دسته بندی های متنوعی نظیر دستگاه پوز سیار، دستگاه پوز تلفنی، دستگاه پوز جیبی و … هستند که در ادامه به صورت مختصر به تعریف هرکدام خواهیم پرداخت.
- کارتخوان تلفنی یا dial up: این دستگاه که از ساده ترین نوع دستگاه پوز محسوب میگردد با اتصال به شبکه بانکی کار می کند.
- کارتخوان بی سیم یا GPRS: این دستگاه که از نوع دستگاه پوز سیار به شمار میآید، از اینترنت موبایل برای اتصال به اینترنت استفاده مینمایید.
- کارتخوان شبکهای (LAN): در این نوع از دستگاهها از کارت شبکه برای انتقال اطلاعات و اتصال به اینترنت استفاده میگردد.
- کارتخوان دارای WIFI: این دستگاهها شباهت بسیاری به تبلت و گوشیهای موبایل هوشمند هستند از طریق WIFI مورد استفاده قرار میگیرند.
- کارتخوان PC-POS یا کارتخوان قابل اتصال به رایانه: این نوع از دستگاهها قابلیت اتصال به کامپیوتر و نرم افزارهای حسابداری را دارند.
- کارتخوان موبایلی یا m POS: این دستگاهها نسل پیشرفتهتر کارتخوان GPRS هستند که ظاهر آنها شبیه موبایلهای هوشمند بوده که دارای یک شکاف مخصوص کارت کشیدن هستند.
شاید این سوال برایتان مطرح گردد که با توجه به گستردگی دستگاههای کارت خوان، چه دستگاهی مناسب شغل شما خواهد بود. برای کسب اطلاعات بیشتر ما در مطلب بعدی از مجله داده گستر به توضیح کامل انواع دستگاههای کارتخوان خواهیم پرداخت.
ما در این مطلب سعی کردیم شما را با کلیت دستگاههای کارتخوان و همچنین انواع آن نظیر دستگاه کارتخوان بیسیم و سایر مدل های آن آشنا کنیم. امیدواریم این مطلب برایتان مفید واقع شده باشد.
